|
BİYOMİMETİK:
Tam Teşekküllü Bir Su Toplama Ünitesi: Stenocara Böceği |
Canlı türlerinin nadir olarak bulunduğu çöl ortamında
da insanı hayrete düşüren tasarımlara sahip canlılar
bulunmaktadır. Bunlardan birisi de Stenocara böceğidir.
Nature dergisinin 1 Kasım 2001 tarihininde yayınlamış
olduğu bir haberde, Namib çölünde yaşayan bu böceğin
yaşamını sürdürmesinde hayati önemi olan suyu nasıl
topladığı konu edilmiştir.
Stenocara
böceğinin su toplama sistemi, esas olarak sırtının özel
tasarımına dayanır. Bu böceğin sırtı yer yer küçük tepeciklerden
oluşan bir yüzeye sahiptir. Bu tepeciklerin aralarındaki
boşlukların yüzeyi bir tür balmumu ile kaplı olduğu
halde tepeciklerin zirvelerinde balmumu yoktur. Bu durum,
böceğin suyu daha etkin bir şekilde toplayabilmesine
olanak sağlar.
Böcek, çöl ortamında havada çok seyrek olarak bulunan
nemi rüzgarlardan ayrıştırarak içer. Burada herkesin
dikkatini çeken konu, Stenocara böceğinin havada uçuşan
su zerreciklerini nasıl ayırdığı ve bu işlemi çöl ortamında
nasıl gerçekleştirdiğidir. Çünkü su damlacıkları çöldeki
yüksek ısı ve rüzgarlar sayesinde çok çabuk buharlaşır.
Ağırlığı neredeyse sıfır olan bu zerrecikler, çöl rüzgarlarının
etkisiyle yere paralel biçimde uçuşur. Böcek bunu bilirmişçesine
hareket eder ve rüzgara karşı eğimli bir şekilde pozisyon
alır ve sırtındaki özel tasarım sayesinde havadaki su
zerrecikleri sırtının tepesinde birikip böceğin ağız
kısmına doğru yuvarlanır.1
Nature dergisinde Stenocara böceğindeki üstün tasarım
için şu yorum yapılmıştır:
Biyomimetik dalı için potansiyel oluşturmasına rağmen,
damlacıkları havadan ayıran ve büyük damlalar haline
getiren bu mekanizma hala anlaşılmış değildir.2
Bu böceğin sırtının yapısı elektron mikroskobu altında
incelenmiş ve bilim adamları böceklerdeki bu yapıların
su soğutucularına, su motorlarına ve bina kaplamalarına
mükemmel bir model oluşturacağını belirtmişlerdir. Bu
türden kompleks tasarımlar kendiliğinden veya doğa olayları
sonucu ortaya çıkamazlar. Böylesine olağanüstü tasarıma
sahip sistemi küçücük bir böceğin tasarlamış olması
mümkün değildir. Yalnızca bu böcek bile bize, yüce Yaratıcımızın
varlığını yani herşeyi Rabbimizin tasarladığını göstermek
için yeterli bir delildir.
|