BİYOMİMETİK ve MİMARİ:
Sağlam ve Hafif Çatılara Örnek Olan İstiridye Kabukları
Mimari tasarımlar yapılırken doğadaki örneklerden yararlanmak
günümüzde son derece yaygın olan bir yöntemdir. Çünkü
doğadaki tasarımlar her yönden kusursuzdur. Enerji tasarrufu,
estetik, kusursuz işlevsellik, sağlamlık gibi mimari
bir tasarımda olması gereken bütün özellikler doğadaki
örneklerinde eksiksiz olarak mevcuttur. Her ne kadar
insanların karşısında örnek almaları için çok üstün
sistemler bulunsa da bunların taklitleri hiçbir zaman
asılları kadar iyi ve pratik olamamaktadır.
Doğada var olan tasarımın taklit edilebilmesi ve mimari
yapılarda uygulanabilir hale gelmesi için yüksek derecede
mühendislik bilgisi gerekmektedir. Oysa doğadaki canlılar
ne yapı statiği, ne de mimari tasarım bilgisine sahiptir.
Böyle bir eğitim alma imkanları da yoktur.
İstiridye kabuklarının
kıvrımlı yapıları onlara büyük bir dayanıklılık
kazandırır. Oluklu mukavvalarda istiridyelerdeki
kıvrımlı tasarım uygulanmaktadır. Bu nedenle oluklular,
düz tabaka şeklindeki mukavvalardan çok daha sağlamdır.
İstidye kabuğu ve Royan Çarşısı
Midye ve istiridye kabuklarının görünümü, zıt yönlerdeki
eğrilikleri nedeniyle "dalgalı saç"lara benzer. Bu şekil
kabuklara, ince olmalarına karşın çok büyük basınçlara
dayanabilme özelliği kazandırmaktadır. Onların bu formları,
mimarların çeşitli çatı ve tavan tasarımları için model
olmuştur.1Örneğin
Kanada'da Royan Çarşısı'nın çatısı istiridye kabuğunun
bu özelliği örnek alınarak hazırlanmıştır.
1 "Biyonik, Doğayı Kopya Etmektir",
Science et Vie'den Çev. : Dr.Hanaslı Gür, Bilim ve Teknik
Temmuz 1985, s. 21