|
BİYOMİMETİK ve MİMARİ:
Arıların Peteklerindeki Depreme Dayanıklı Tasarım |
Mimari tasarımlar yapılırken doğadaki örneklerden yararlanmak
günümüzde son derece yaygın olan bir yöntemdir. Çünkü
doğadaki tasarımlar her yönden kusursuzdur. Enerji tasarrufu,
estetik, kusursuz işlevsellik, sağlamlık gibi mimari
bir tasarımda olması gereken bütün özellikler doğadaki
örneklerinde eksiksiz olarak mevcuttur. Her ne kadar
insanların karşısında örnek almaları için çok üstün
sistemler bulunsa da bunların taklitleri hiçbir zaman
asılları kadar iyi ve pratik olamamaktadır.
Doğada var olan tasarımın taklit edilebilmesi ve mimari
yapılarda uygulanabilir hale gelmesi için yüksek derecede
mühendislik bilgisi gerekmektedir. Oysa doğadaki canlılar
ne yapı statiği, ne de mimari tasarım bilgisine sahiptir.
Böyle bir eğitim alma imkanları da yoktur.
Arı
peteklerinin inşasında son derece önemli detaylar vardır.
Bu detaylardan biri de peteklerin dayanıklılığıdır.
Arılar birbirlerine yön tarif ederken kovanda, bu boyutlarda
bir yapı için deprem kabul edilebilecek titreşimler
oluşur. Peteğin duvarları bu ufak depremleri emer. Nature
dergisi, bu üstün yapının mimarlara, depreme dayanıklı
binalar inşa etmede fayda sağlayacağını belirtmiştir.
Haberde Almanya'nın Wurzburg Üniversitesi'nde görevli
olan Jurgen Tautz bu konuyla ilgili olarak şu açıklamayı
yapmıştır:
Kovanlardaki titreşimler arılar tarafından oluşturulan
minyatür depremler gibidir, dolayısıyla yapının buna
nasıl bir tepki verdiğini görmek oldukça ilginç. Titreşimlerin
emilmesini anlamak, mimarlara, binaların depremlere
karşı hangi taraflarının daha dayanıksız olacağını söylemede
yardımcı olacak. Bundan sonra bu kısımları kuvvetlendirebilirler
ya da binaların kritik olmayan kısımlarına zararlı titreşimleri
emecek zayıf noktalar yerleştirebilirler.1
Bütün bunlardan da anlaşıldığı gibi, arıların büyük
bir ustalıkla inşa ettikleri petek, kusursuz bir tasarım
harikasıdır. Dolayısıyla petekteki bu yapı mimarlara
ve bilim adamlarına ışık tutmakta, yeni fikirler vermektedir.
Arıların peteklerini böylesine kusursuz yapmalarını
sağlayan şey, evrimcilerin iddia ettikleri gibi tesadüfler
değildir. Arılara bu özellikleri, bu şaşırtıcı yetenekleri
veren sonsuz ilim ve kudret sahibi olan Allah'tır.
|